TESTU HISTORIKO BATEN IRUZKINA

1- Sarrera eta aurkezpena

Honezkero jabetu zaren bezala, Historia testuetan oinarritzen da. Gure aurrekoek idatzita utzitako testuak dira, eta guk garai hartako gertakizun eta bizimoduak jakiteko irakurtzen ditugu. Horretxegatik deitzen diegu TESTU HISTORIKOAK, Historiaz zerbait erakusten digulako.

- Baina, testu historiko guztiak berdinak al dira?
- Ez.

a. Testu historikoa LEHEN MAILAKO ITURRIA (edo dokumentua) da, erakusten duen garai historikoan bertan idatzita badago.

b. Testu historikoa BIGARREN MAILAKO ITURRIA (edo dokumentua) da, erakusten duen garai historikoari buruzkoa beranduago idatzita baldin badago (adib.: “Arrosaren izena”).

Konplikatu samarra dirudi, baina praktikak lagunduko digu iturrien arteko bereizketa egiten. Galde daitekeena zera da:

- Baina zertarako jakin nahi dut nik zein iturri mota den, zertarako balio du horrek?
- Garrantzi handia dauka dokumentu edo iturrien artean bereizteak. Ez baita berdin gertakizunen ikuslea edo lekukoa izatea ala besteen ahotik edo esanetik kontatzea, ez da berdin gertakizun batek gugan eragitea ala ez, ikusten ari naizena kontatzea ala besteek esandakoa…
- Lehen hiruhilekoan ikusi genuen filma, "Arrosaren izena", zer da? Lehen mailako iturria ala bigarren mailakoa?

Behin iturri mota erabaki ezkero, ikus dezagun zer egin behar den edozein testurekin.