AZALPEN TESTUAK EDO ZERGATIAK AZTERTZEKO TESTUAK

Erredakzio talde ezberdineko blogean landuko dituzun testuak azalpen testuak dira, edo beste era batera esanda: “zergatiak aztertzeko testuak”. Testu mota hauek ezaugarri batzuk dituzte eta ezaugarri horiek beroriek hartuko dira kontuan lanen ebaluazioa egiteko.

1- Fenomeno historikoaren deskribapen argia. Deskribapen horren bidez, fenomenoaren aurkezpena egiten da eta bere ezaugarri nagusiak aipatu.

2- Testuaren azken helburua fenomenoaren zergatiak ematea da, ez beste ezer. Zergatien azalpen hori argitasunez egin beharra dago, informazio zehatz eta kontrastatuak emanez (informazioaren kalitatea liburuan edo interneten kontsultatu eta berrikusiz). Testu hauetan ezin da aurkako edo aldeko iritzia zein argudioa planteatu.

3- Horrela, planteatzen dituzun kausa edo zergatiak adibide konkretuez ilustratu behar dira.

4- Testuaren tonua arrazoizkoa izan behar da, irakurlea ez haserretzeko.

5- Egitura garbia eduki behar du. Bi irizpide daude antolaketa honetarako: a- hasieran garrantzi handiko zergatiak (testu periodistikoan bezala); b- testuaren hasieran garrantzi gutxiko zergatiak.

6- Paragrafoak ondo egituratuta, eta koherenteak, hau da, euren artean loturak gordez. Irizpidea hauxe da: ideia edo zergati baten garapena paragrafo batean, beste ideia bat beste paragrafo batean eta abar.

Laburbiltzeko, zergatiak aztertzeko testuak goian sailkatutako ezaugarriak ditu, baina ez ahaztu testu mota honek sakon-sakonean oinarrizko galdera ezagun batzuei erantzuten diela, “bost emaginak”: non/noiz, nor/zer, nolakoa, zergatik eta zertarako.